Pedali mund të duket normal në përdorimin e përditshëm, por një lëng frenash i konsumuar mund ta ndryshojë reagimin e makinës pikërisht kur frenoni fort. Nuk është produkt që shihet nga jashtë si një maskarinë e re apo një palë fenerë LED, por ndikimi i tij shkon direkt te Siguria Maksimale: transmeton forcën nga pedali drejt kalipave dhe pllakave të frenimit.
Kur lëngu humbet cilësitë e tij, distanca e frenimit mund të rritet, pedali mund të ndihet sfungjeror dhe frenimi i përsëritur mund të bëhet më pak i sigurt. Për çdo makinë, nga një Volkswagen Golf deri te një Mercedes-Benz apo BMW, specifikimi i duhur dhe ndërrimi në kohë janë pjesë e mirëmbajtjes që nuk duhen lënë për më vonë.
Çfarë bën lëngu i frenave?
Sistemi hidraulik i frenimit punon me presion. Kur shtypni pedalin, cilindri kryesor e shtyn lëngun nëpër tuba drejt kalipave. Kalipat shtypin pllakat mbi disk dhe makina ngadalësohet. Lëngu duhet të ruajë një viskozitet të kontrolluar dhe, mbi të gjitha, të përballojë temperaturat e larta pa krijuar flluska avulli.
Në frenime të forta, zbritje të gjata malore, trafik urban me ndalesa të shpeshta apo ngasje më sportive, temperatura në sistem rritet ndjeshëm. Nëse lëngu vlon, krijohen flluska ajri. Ajri ngjeshet, ndryshe nga lëngu, prandaj pedali zbret më shumë dhe forca e frenimit nuk transmetohet siç duhet. Ky është një kompromis që nuk ia vlen ta pranoni për të shtyrë një servis të thjeshtë.
Pse lëngu i frenave humbet performancën
Shumica e lëngjeve të frenave të tipit DOT 3, DOT 4 dhe DOT 5.1 janë higroskopike, pra tërheqin lagështi nga ajri. Edhe kur rezervuari është i mbyllur, me kohën lagështia mund të hyjë përmes ajrimit të sistemit, zorrëve dhe mikrohapësirave të zakonshme të përdorimit.
Sa më shumë ujë të përmbajë lëngu, aq më e ulët bëhet pika e tij e vlimit. Përveç kësaj, lagështia rrit rrezikun e korrozionit të brendshëm në cilindrin kryesor, tubacionet, kalipat dhe njësinë ABS. Pra, nuk bëhet fjalë vetëm për ndjesinë e pedalit sot, por edhe për jetëgjatësinë e komponentëve që kushtojnë më shumë për t’u riparuar.
Ngjyra e errët mund të jetë një sinjal, por nuk është provë e mjaftueshme. Disa lëngje errësohen shpejt, ndërsa disa të tjerë mund të duken relativisht të pastër edhe kur kanë thithur lagështi. Matja me tester për përmbajtjen e ujit ose për pikën e vlimit është mënyra më e saktë për të vlerësuar gjendjen e tij.
Kur duhet ndërruar lëngu i frenave?
Rregulli më i zakonshëm është ndërrimi çdo dy vjet, por intervali i saktë varet nga marka, modeli, viti i prodhimit dhe specifikimi i prodhuesit. Disa automjete e kërkojnë çdo 24 muaj, ndërsa të tjerat mund të kenë interval të ndryshëm sipas planit të servisit. Manuali i makinës dhe dokumentacioni i mirëmbajtjes kanë gjithmonë fjalën e fundit.
Ka raste kur duhet ta kontrolloni më herët. Nëse makina ka qëndruar gjatë pa lëvizur, është përdorur shpesh në zona malore, tërheq rimorkio, futet në trafik të rënduar ose ka bërë shumë kilometra me të njëjtin lëng, një test është zgjedhje e zgjuar. Një makinë që përdoret pak nuk është automatikisht e përjashtuar, sepse koha dhe lagështia vazhdojnë të ndikojnë.
Kontrolli bëhet edhe më i nevojshëm pas ndërhyrjeve te kalipat, pompa e frenave, tubat, cilindrat e rrotave ose njësia ABS. Kur sistemi hapet, mund të hyjë ajër dhe kërkohet ajrosje korrekte, sipas procedurës së automjetit.
Shenjat që kërkojnë servis pa pritje
Një pedal që ndihet më i butë se zakonisht, fundoset gradualisht ose kërkon pompim të përsëritur nuk duhet neglizhuar. E njëjta gjë vlen për sinjalizimin e kuq të frenave në panel, nivelin e ulët në rezervuar, rrjedhjet pranë rrotave apo aromën e djegies pas frenimeve të rënda.
Këto simptoma nuk nënkuptojnë gjithmonë vetëm lëng të vjetër. Mund të ketë konsum të pllakave, rrjedhje, ajër në sistem, problem me cilindrin kryesor ose defekt në komponentë të tjerë. Mos e kompensoni duke shtuar lëng pa gjetur arsyen e nivelit të ulët. Nëse pedali është i pasigurt ose ndizet sinjalizimi i kuq, makina duhet kontrolluar menjëherë nga një servis.
DOT 3, DOT 4, DOT 5.1 dhe DOT 5: çfarë ndryshon?
Shifra DOT nuk është dekor në shishe. Ajo tregon standardin e lëngut dhe karakteristikat e tij të punës. DOT 3 përdoret te shumë modele më të vjetra dhe ka pikë vlimi më të ulët se DOT 4. DOT 4 është shumë i përhapur te makinat moderne, veçanërisht ato me ABS dhe ESP, sepse përballon temperaturë më të lartë. DOT 5.1 ofron performancë të lartë në temperatura të ndryshme dhe përdoret në disa sisteme që kërkojnë specifikim të tillë.
DOT 5 është rast më vete. Ai bazohet në silikon dhe nuk duhet përzier me DOT 3, DOT 4 ose DOT 5.1, të cilët janë me bazë glikoli. Përdorimi i gabuar mund të dëmtojë sistemin dhe të krijojë probleme serioze me frenimin. Emri i ngjashëm nuk do të thotë se produktet janë të këmbyeshme.
Në disa raste, DOT 4 dhe DOT 5.1 mund të kenë përputhshmëri kimike, por kjo nuk është arsye për të zgjedhur sipas hamendjes. Zgjidhni gjithmonë specifikimin që kërkon prodhuesi. Një lëng me parametra më të lartë në letër nuk është domosdoshmërisht zgjedhja e duhur për çdo pompë, vulë, modul ABS ose plan mirëmbajtjeje.
Si ta zgjidhni lëngun e frenave për makinën tuaj
Filloni nga kapaku i rezervuarit, manuali i automjetit ose kodi i specifikimit të rekomanduar nga prodhuesi. Shikoni qartë nëse kërkohet DOT 4, DOT 4 LV me viskozitet të ulët, DOT 5.1 apo një homologim specifik i markës. Te shumë makina moderne, sidomos ato me sisteme të avancuara ABS dhe ESP, viskoziteti në temperaturë të ulët ka rëndësi për reagimin e saktë të sistemit elektronik.
Mos e zgjidhni vetëm nga çmimi. Një produkt cilësor, i mbyllur mirë dhe me specifikim të qartë është investim i vogël krahasuar me vlerën e sistemit të frenimit. Kontrolloni edhe ambalazhin: shishja duhet të jetë e paprekur. Lëngu që ka qëndruar i hapur për kohë të gjatë mund të ketë marrë lagështi dhe nuk është zgjedhja e duhur për një servis serioz.
Për përputhje të saktë sipas markës, modelit dhe vitit, Auto Aksesore Albania ju ndihmon të orientoheni drejt produktit të përshtatshëm. Një pyetje e shkurtër para porosisë shmang blerjen e specifikimit të gabuar dhe mban makinën tuaj në standardin që meriton.
Ndërrimi i lëngut nuk është thjesht mbushje
Shtimi i lëngut në rezervuar dhe ndërrimi i plotë janë dy gjëra të ndryshme. Gjatë ndërrimit të saktë, lëngu i vjetër nxirret nga i gjithë qarku, ndërsa sistemi ajroset për të hequr flluskat. Te automjetet me ABS, procedura mund të kërkojë pajisje diagnostikuese për të aktivizuar pompën ose valvulat e modulit.
Nëse nuk keni përvojë me frenat, lëreni këtë punë te një profesionist. Lëngu i frenave mund të dëmtojë bojën e karrocerisë dhe një ajrosje e gabuar mund të lërë ajër në sistem. Pas shërbimit, pedali duhet të ketë reagim të fortë e të njëtrajtshëm, pa rrjedhje dhe pa sinjalizime në panel.
Mbajeni shënim datën dhe kilometrat e ndërrimit. Ky detaj i vogël ju kursen pasiguri në kontrollin e ardhshëm dhe i shton vlerë historikut të mirëmbajtjes së makinës. Pamja Premium, dritat e pastra dhe aksesorët sportivë e bëjnë makinën tuaj të dallohet, por frenimi i sigurt është përmirësimi që ju mbron në çdo kilometër.
